– မြန်မာ့အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများကို အမြင်သစ်ဖြင့် ရှုမြင်ခြင်း
ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း အပါအဝင် မဟာဗျူဟာမြောက် စီမံကိန်းကြီးများနှင့် ပတ်သက်၍ တနိုင်းမြို့နယ်အပါအဝင် ဒေသအသီးသီးတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် မြေပြင်လူထုတွေ့ဆုံပွဲ ၃၈ ပွဲကျော်မှ တူညီသော ပုံစံတစ်ခုကို တွေ့ရှိရသည်။ ဆွေးနွေးပွဲများသို့ တက်ရောက်လာသူ အများစု၏ စိုးရိမ်မှုများသည် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများ သို့မဟုတ် သိပ္ပံအချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံသည်ထက် သတင်းအမှား၊ ကောလာဟလများနှင့် အကြောက်တရားများပေါ်တွင် သက်ဝင်နေလေ့ရှိသည်။
အကြောက်တရားဆိုသည်မှာ အချက်အလက် ကင်းမဲ့နေသည့်နေရာတွင် ပေါက်ဖွားလေ့ရှိ၏။ နည်းပညာဆိုင်ရာ အသေးစိတ်ချက်များ မသိရှိပါက ခံစားချက်က ဦးဆောင်သွားပြီး ဒေသခံများမှာ လှုံ့ဆော်မှုများနောက်သို့ လွယ်ကူစွာ ပါသွားတတ်ကြသည်။ တနိုင်းမြို့နယ်ဆွေးနွေးပွဲတွင် ဒေသခံတစ်ဦးက “အရင်တုန်းက မြစ်ဆုံရေကာတာလို့ ကြားလိုက်တာနဲ့ သေကြေပျက်စီးတော့မယ့်အရာလို့ပဲ ထင်ခဲ့တာ။ ကျားကို လှောင်အိမ်ထဲက လွှတ်ပေးလိုက်သလိုတောင် ခံစားရတယ်။ အခု ဒီမှာလာပြီး အချက်အလက်တွေကို သေချာနားထောင်လိုက်တော့မှ အမြင်တွေ ရှင်းသွားတာပါ” ဟု ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဒီဖြစ်စဉ်က အရေးကြီးသည့် အချက်တစ်ချက်ကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည် – လူထု၏ ယုံကြည်မှုကို ရယူရန်မှာ အော်ဟစ်ငြင်းခုံခြင်းမဟုတ်ဘဲ ခိုင်မာသည့် အချက်အလက်များဖြင့် ရှင်းပြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ခံစားချက်ဆိုင်ရာ တင်စားမှုများသည် စိုးရိမ်စိတ်ကို ဖော်ပြနိုင်သော်လည်း တည်ဆောက်ပုံ လုံခြုံရေးနှင့် ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ အမှန်တရားများကို နားလည်စေမည်မဟုတ်ပါ။ စိစစ်နိုင်သည့် ဒေတာများ၊ နိုင်ငံတကာ စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာသော အင်ဂျင်နီယာစံနှုန်းများကို ချပြလိုက်သည့်အခါ အကြောက်တရားအပေါ် အခြေခံသည့် မေးခွန်းများ လျော့နည်းသွားပြီး အချက်အလက်အပေါ် အခြေခံသည့် ဆွေးနွေးမှုများ ပိုမိုများပြားလာသည်။
ဒီလိုအတွေ့အကြုံမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်းတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်မဟုတ်ပါ။ ၁၉၅၀ မှ ၁၉၇၀ အတွင်း အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် ဆည်ကြီးများ တည်ဆောက်ခဲ့စဉ်ကလည်း စိုးရိမ်မှုများစွာ ရှိခဲ့သည်။ ထိုနိုင်ငံများသည် စိုးရိမ်မှုများကို လျှစ်လျူမရှုဘဲ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၊ လူမှုရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို နည်းပညာမြှင့်တင်ခြင်း၊ စံချိန်စံညွှန်းများ တင်းကြပ်ခြင်းနှင့် တာဝန်ယူမှု၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုတို့ဖြင့် ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။
ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်ရာတွင် ခံစားချက်နှင့် အကြောက်တရားကို ရှေ့တန်းမတင်ဘဲ ဒေတာနှင့် သိပ္ပံအချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံသည့် ဆွေးနွေးမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်အနာဂတ်အတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်ပြီး တည်ငြိမ်သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ပေးစွမ်းနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
မဟာဗျူဟာမြောက် ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းများ၏ အဓိက ရှုထောင့်များ
- ပြည်သူ့လုံခြုံရေးနှင့် ငလျင်ဘေးအန္တရာယ် စိစစ်မှု: ပြတ်ရွေ့ကြောများနှင့် ပတ်သက်သည့် လူထု၏ စိုးရိမ်မှုကို ဖြေရှင်းရန် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးစံနှုန်းများ၊ ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်မှု စမ်းသပ်ချက်များနှင့် ဘေးအန္တရာယ် လျှော့ချရေး နည်းလမ်းများကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ မျှဝေရန် လိုအပ်သည်။
- ဂေဟစနစ် သက်ရောက်မှု: မြစ်ကြောင်း၏ ရေရှည်ကျန်းမာရေးအတွက် နုန်းတင်မြေလွှာ စီးဆင်းမှု၊ ငါးမျိုးစိတ်များ သွားလာမှုနှင့် မြစ်အောက်ပိုင်း စိုက်ပျိုးရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုဆိုင်ရာ ဒေတာများကို ခိုင်မာစွာ ချပြရမည်။
- လူမှုစီးပွားနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး: ရွှေ့ပြောင်းရမည့် လူထုအတွက် မြေယာလျော်ကြေး၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်များနှင့် ဒေသခံများအတွက် စီးပွားရေး အခွင့်အလမ်းများကို တာဝန်ယူမှုရှိစွာ အကောင်အထည်ဖော်ရမည်။
- လွတ်လပ်သော အကဲဖြတ်မှုများ: သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူမှုစီးပွား သက်ရောက်မှုဆန်းစစ်ချက် (EIA/SIA) များကို ဘက်မလိုက်သည့် သီးခြားလွတ်လပ်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ ပညာရှင်များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်နိုင်သည်။
ရှေ့ဆက်ပြုလုပ်မည့် လူထုတွေ့ဆုံပွဲများတွင် ငလျင်ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ နည်းပညာသုံး စမ်းသပ်ချက်များ သို့မဟုတ် မြစ်အောက်ပိုင်း နုန်းတင်မြေလွှာ ထိန်းသိမ်းရေးစသည့် မည်သည့် အဓိကနည်းပညာဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို အဓိကထား ထည့်သွင်းရှင်းပြရန် စီစဉ်ထားပါသနည်း။
